نظرسنجی

موفق ترین راه برای ایجاد تحول اساسی در رشته عربی چیست؟
برگزاری دوره های مهارت افزایی برای اساتید و فارغ التحصیلان
به روز کردن سرفصل دروس بر اساس نیازهای کشور
تغییر نگاه دانشجویان و اساتید به رشته
بازنگری در پذیرش دانشجویان وشیوه آن
تغییر روش های تدریس و منابع درسی
   

اساتید رشته ی عربی

به ترتیب حروف الفبا (درحال تکمیل)

اساتید گرامی جهت به روز رسانی آخرین رزومه خود را به ایمیل

info(AT)arabiciran.ir

ارسال نمایند.

 ads شماره حساب انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی AWT IMAGE

اساتید زبان و ادبیات عربیمرحوم دكتر فيروز حريرچی

AWT IMAGEدکتر فیروز حریرچی

تولد : 1320/1/22 تبريز

وفات: ۲۲/ ۳ /  ۱۳۹۵

رشته تخصصي : زبان و ادبيات عربي

در سال 1320 در تبریز متولد شد . خانواده وی در سال 1326 به خاطر عدم امنیت در تبریز در قائله پیشه وری به تهران مهاجرت کردند تحصیلات دکتر حریرچی در تهران به ترتیب در دبستان ابن سینا و دبیرستان های بامداد و دالفنون سپری شد. وی سپس در سال 1339 در امتحانات ورودی دانشگاه ها که هر رشته به صورت جداگانه برگزار می شد شرکت کرد و در رشته های حقوق سیاسی حقوق قضایی ، ادبیات فارسی و ادبیات عرب دانشگاه تهران در ردیف های چهارم و پنجم پذیرفته شده اما به دلیل علاقه وافر به رشته زبان و ادبیات فارسی به دانشگاه تهران رفت و در سال 1342 با کسب رتبه اول مدک لیسانس خود راگرفت .
دکتر حریرچی در این دوره از تحصیل، از دانش اساتیدی چون: بدیع الزمان فروزانفر، استاد محمدتقی مدرس رضوی، دکتر محمد معین، دکترصفا، دکتر خانلری و استاد سید جعفرشهیدی بهره مند شد. در سال 1341 دکتر محمد معین، او را برای همکاری علمی دعوت کرد و از آن سال تا زمانی که آن مرحوم در بستر بیماری بود، وی مانند یک دانشجوی طالب علم، از محضر استاد معین روش تحقیق و تتبع ونیز سجایای اخلاقی را فراگرفت . حاصل این همکاری چند ساله، مشارکت دکتر حریرچی در تدوین فرهنگ معین بود و به همین سبب نام وی در جلد ششم فرهنگ مذکور ذکر شده است.
دکتر حریرچی در سال 1343 با تشویق و مساعدت استاد محمد تقی رضوی و با تصویب شورای دانشگاه به خاطر داشتن لیسانس ادبیات فارسی، در امتحان ورودی دکترای زبان و ادبیات عرب در دانشکده الهیات دانشگاه تهران شرکت کرد و در بین 60 نفر کننده ، رتبه نخست را به دست آورد و در سال 1347 در این دوره نیز با کسب رتبه اول فارغ التحصیل شد. در سال 1345 عملا دبیری دو گروه فارسی و عربی دانشگاه دانشگاه سپرده شده و از سال 1347 تا 1357 در پژهشکده فرهنگ ایران به تدریس عربی در دوره های کارشناسی ارشد و دکترای زبان و ادبیات فارسی و نیز کارشناسی ارشد تاریخ پرداخت . دکتر حریرچی از سال 1348 به عنوان مربی به استخدام رسمی دانشگاه تهران در آمد و پس از طی مراحل استادیاری و دانشیاری به درجه استادی نایل آمد وی پس از دوسال مطالعه علمی از سال 1367 به عضویت فرهنگستان بین المللی زبان و ادبیات عربی سوریه پذیرفته شد.

تاليفات :
موشح در ادبيات عرب ؛ چاپ اول، تهران، بي تا،‌1342، 93 ص،‌رقعي.
دراسة وجيزة حول اشعار هاتف العربية ؛چاپ اول، تهران، انتشارات طهوري، 1343،‌75 ص،‌رقعي.
پارسيان عربي نويس ؛ چا پ اول، كتاب فروشي فروغي، 1345 ، 61ص،‌رقعي.
اساس العربية (لالهادي للشادي) تاليف: ابوالفضل ميداني نيشابوري، تصحيح و توضيح: فيروز حريرچي، چاپ اول، تهران، مركز فرهنگي علامه طباطبايي، 1361، 211 ص، رحلي.


ترجمه ها :

امثال سائره از شعر متنبي
تاليف: صاحب بن عباد ، ترجمه،‌تفسير، شرح لغات و اعراب از: دكتر فيروز حريرچي،‌چاپ اول، تهران، انتشارات سحر، 1356، 126 ص، رقعي.

دفاع از اسلام
تاليف ،‌دكتر واگلري.‌ترجمه: دكتر فيروز حريرچي، چاپ دوم، تهران، انتشارات فروغي، اسفند 1361، 177 ص، جيبي.

جوهره
نوشته: محمد بن ابوبكر انصاري تلمساني بري،‌ترجمه: فيروز حريرچي ، چاپ اول، تهران،‌انتشارات امير كبير، 1361، 156 ص، رقعي.

قانون
تاليف: قاضي قضاعي، ترجمه: دكتر فيروز حريرچي، چاپ اول، تهران، امير كبير، 1362، 262 ص،‌وزيري.

 

امثال و حكم
تاليف: محمد بن ابي بكر عبدالقادر رازي، ترجمه تصحيح و توضيح از : دكتر فيروز حريرچي،‌چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، مرداد 1371، 418 ص، وزيري.

ام سلمه
تاليف: علي محمد علي دخيل، ترجمه دكتر فيروز حريرچي، چاپ اول، تهران، موسسه انتشارات امير كبير،‌1373، 71 ص، وزيري.


آثار مشترك :
كتاب البلغه (فرهنگ عربي و فارسي)
تاليف: ابويوسف يعقوب كردي نيشابوري، مقابله و تصحيح متن،‌به اهتمام مجتبي مينوي و فيروز حريرچي.
(ابويوسف يعقوب الكردي) اديب، لغت شناس، زبان دان و استاد مشهور زبان و ادبيات عرب،‌كتاب حاضر را كه اولين فرهنگ عربي به فارسي است، در قرن پنجم هجري و در سال 438 در نيشابور تاليف كرده است.
مصححين ، اين اثر را از روي دو نسخه عكسي (نسخه شماره 954 كتابخانه بايزيد در اماميه و نسخه شماره 531 كتابخانه گوتا)، تصحيح كرده اند. آنها پس از چاپ كتاب و آگاهي از اغلاط فاحش، و نسخه ديگر از اين اثر را در كتابخانه چستربيني در دوبلين و ديگري در كتابخانه مجلس سنا يافته بودند. استاد مجتبي مينوي در پايان مقدمه خود بر كتاب،‌با ناخرسندي از اثر حاضر، به خاطر عدم دقت لازم و اغلاط فاحش ،‌آرزو كرده است كه دانشوري دامن همت به كمر زده ، متني پيراسته از اشتباه و براساس چهار نسخه اصلي كتاب (البلغه) همراه با تتمه اي كه فنجكردي بر آن نوشته و با شرحي كه مي گويند در كتابخانه ملك هست يكجا به چاپ بسپارند

فرهنگ اصطلاحات سياسي (انگليسي، عريي، فارسي)
تاليف: جمال بركات، ترجمه:‌دكتر فيروز حريرچي، دكتر صادق آئينه وند ، چاپ اول، تهران، مركز نشر فرهنگي رجاء ، تابستان 1368.364 ص، رقعي.
اثر حاضر، ترجمه كتاب (قاموس المصطلحات الدبلوماسية) تاليف جمال بركات است وي از دانشمنداني است كه سالها در جمع آوري مصطلحات سياسي تجربه اندوخته و عمر خود را در پست هاي مهم سياسي در كشورهاي مختلف جهان مصروف داشته است. فرهنگ اصطلاحات سياسي او شامل تمام اصطلاحات و واژه هايي است كه در مكاتبات و قرادادهاي بين المللي به كار مي رود. كتاب،‌در اصل به انگليسي – عربي و براساس حروف هجاي زبان انگليسي تنظيم شده و همين صورت نيز در ترجمه اثر حفظ شده است. مترجمان در فهرستي جداگانه در پايان كتاب،‌براساس حروف تهجي در باب واژه هاي عربي و فارسي مطالبي تنظيم كرده اند كه مي تواند در كاربردي شدن اين فرهنگ تاثير بسزايي داشته باشد.


گزيده مقالات:

تاثير الامثال العربية في شعر حافظ الشيرازي، مجموعه مقالات كنگره بين المللي حافظ، سوريه، 1363.
دراسة الاشعار العربية سعدي الشيرازي، مجموعه مقالات كنگره بين المللي سعدي، سوريه، 1363.
استاد و دانشجو از ديدگاه اسلام،‌مجله دانشكده ادبيات، شماره 6، سال 1369.
علی ضوء الملتزم الادب الملتزم، مجله بين المللي علوم انساني، وزارت فرهنگ و آموزش عالي، شماره 3، 1369.
الخطابة و مميزاتها في صدرالاسلام، الثقافة ،‌چاپ سوريه، 1369.
ارزش زبان عربي در ايران شناسي، مجله دانشكده ادبيات دانشگاه تهران، شماره 116 و 117، 1370.
الامثال المشتركة و تباذلها في اللغتين الفارسية و العربية،‌مجله فرهنگستان عربي، اردن، 1370
رسالة ميزان العمل لنجم الدين كبري، مجله بين المللي علوم انساني وزارت فرهنگ و آموزش عالي، شماره 6، 1374.
الاشعار العربية و الكلمات القصار للسهروردي،‌مجله بين المللي علوم انساني وزارت فرهنگ و آموزش عالي ، شماره 2، 1374.
احمد بن ماجد الملاح الاسلامي، مجله دانشكده ادبيات داشگاه تهران،‌شماره 134.


 

برخی از سوابق اجرایی:

فیروز حریرچی از سال ۶۷ تاکنون عضو فرهنگستان بین المللی زبان و ادبیات عربی سوریه نیز بوده است.
دکتر فیروز حریرچی مدتی نیز ریاست انتشارات دانشگاه تهران را بر عهده داشته است. انتشارات دانشگاه تهران در سال ۱۳۲۵ با چاپ کتاب «وراثت» به صورت مستقل و رسمی آغاز به کار کرد.
حریرچی درباره این دوران می گوید:« من ۶ ، ۷ سال مسؤول انتشارات بودم. شاید از کسانی بودم که بسیار طولانی رئیس اینجا بودند. در آن زمان هم رئیس دانشگاه تهران و وزیر علوم جناب آقای دکتر عارفی بودند که ایشان مؤسسه انتشارات و چاپ را به من واگذار کردند و به اصرار آنها آمدم اینجا. بعد قانونی را گذرانده بودند که چون مرکز نشر دانشگاهی وجود دارد، دیگر مؤسسه انتشارات دانشگاه، حق چاپ کتاب را ندارد.
من برای این که چاپخانه کارش را ادامه بدهد خدمت دکتر شهیدی رسیدم. گفتم آقا اکنون که لغت نامه دهخدا نایاب شده و چون این لغت نامه پیش از این هم چاپ شده، اجازه بده ما اینجا تجدید چاپ کنیم. خود آن تجدید چاپ برای ما کار بسیاری ایجاد کرد. برخی کتاب ها را هم که چاپ می کردیم تجدید چاپ بودند.
به محض این که دانشگاه باز شد، چون قانون این بود، تا باز نشدن دانشگاه ها، چاپخانه های دانشگاه ها نمی توانند چاپ کنند، زیرا این وظیفه به عهده مرکز نشر دانشگاهی است. من از همین استفاده کردم. زمان ریاست آقای دکتر عباس شیبانی بود، گفتم آقا، دانشگاه ها باز شده، قانون هم گفته بود تا باز شدن دانشگاه ها کتاب چاپ نشود.
کار سومی که کردم همین اساسنامه و آئین نامه شورای انتشارات است. اساسنامه اش زمان من به تصویب رسید که در آن زمان افرادی مانند دکتر عباس شفیعی، دکتر ابوالقاسم گرجی و دکتر ابراهیم زاده استادان برجسته عضو شورای انتشارات بودند که این قانون را نوشتند. خوشبختانه هر روز هم بهتر می شود. و الحمدالله من نگاه می کنم می بینم که قوانین بهتری تصویب می شود. اضافاتی هم شده که هر روز تکمیل تر می شود و این جای خوشبختی است. فیروز حریرچی دردانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم نیز تدریس می کند و مدیر گروه زبان و ادبیات عربی آن دانشکده است.
او همچنین در یک دوره طولانی یعنی از آغاز سال ۱۳۵۹ تا دی ماه ۱۳۶۴ مدیریت مجتمع ومدرسه عالی علوم قضایی و اداری قم را برعهده داشته است. همچنین ریاست انجمن زبان و ادبیات عربی که از سال۸۲ فعال شده نیز با او بوده است. حریرچی در کنار تدریس و تحقیق،حضور در مجامع علمی مرتبط با حوزه مطالعاتی اش را نیز به جد دنبال می کند و در این مجامع حضور فعال دارد.«مقاله تأثیر الامثال العربیهٔ فی شعر حافظ الشیرازی»، در کنگره بین المللی حافظ، در سوریه و «مقاله دراسهٔ الاشعار العربیهٔ سعدی الشیرازی»، درکنگره بین المللی سعدی در این کشور از جمله مقاله های ارزشمند حریرچی در این همایش ها و کنگره هاست.
حریرچی با همان وسواس که در کار تحقیق و تدریس به کار می برد، به آثار تألیفی و ترجمه دیگران نیز نظر می کند و دیدگاه ونظریاتش را با رعایت جوانب علمی و تحقیق ارائه می کند.خصوصیتی که با نگاه محافظه کاری رایج در میان مؤلفان و مترجمان منافات دارد و از حسن علمی و اخلاقی حکایت می کند.او درباره کتاب «تاریخ و تطور علوم بلاغت» نوشته دکتر شوقی ضیف که از برجسته ترین کتاب های تحلیلی درباره تاریخ بلاغت و سیر تحول آن است وآقای دکتر محمدرضا ترکی آن را به فارسی برگردانده است، نمونه ای از این تعهد علمی و اخلاقی را با نگارش نقدی به نمایش گذاشته است: «با وجود گذشت حدود ۴۰ دهه از تألیف این کتاب، ترجمه فارسی از آن وجود نداشت تا دانشمندان و استادان و دانشجویان فارسی زبان، در مسائل بلاغی به آن مراجعه کنند. اما دکتر محمدرضا ترکی، با درک درست این نیاز، به ترجمه آن اقدام کردند.
برای تأیید این حرف که دکتر ترکی، با دقت و نکته بینی این کتاب را ترجمه کرده اند، می توان به این نکته اشاره کرد که همان طور که در مقدمه کتاب عنوان شده است هر کجا که پسوند «عربی» در ادامه کلماتی مانند بلاغت و فرهنگ و... آمده است، می توان آن را حذف و کلمه«اسلامی» را جایگزین آن کرد. این کار کاملاً درست است، زیرا عرب، پیش از اسلام بلاغت نداشته است. البته ایرانیان بلاغت داشته اند (همان طور که حافظ می گوید که ایرانیان قبل از اسلام بلاغت داشته اند).
از فیروز حریرچی در چهارمین همایش چهره های ماندگار در کنار ۲۲ چهره علمی، فرهنگی و هنری داخلی و بین المللی دیگر در رشته ادبیات عرب تجلیل شد. فصلنامه «مجله الجمعیه العلمیه الإیرانیه للغه العربیه وآدابها» به صاحب امتیازی انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی و مدیر مسؤولی فیروز حریرچی نیز امسال مجوز گرفته و به کوشش او منتشر می شود.
حریرچی درباره نبود منابع تازه و آثار شاخص تألیفی در این دوران می گوید:«استادان علوم انسانی مانند مرحوم استاد مدرس رضوی، دکتر معین، جلال الدین همایی و غیره که در یک دوره ای درس خوانده اند که باید درس عامل پیشرفت می شد.
به عبارتی دیگر اغلب استادان آن روزگار تألیف و تصنیف می کردند که می بینید بعدها بهترین شغل ها را پیدا کردند. یعنی مبنا این بود که استادان باید درخشان باشند تا بتوانند به هر حال همکاری با نظام دانشگاهی بکنند یا از لحاظ ایدئولوژی بتوانند نظام را تقویت بکنند. البته این را بگویم که این ها افراد بسیار برجسته ای بودند. دوم این که من یادم هست مرحوم دکتر معین هفته ای فقط ۴ ساعت تدریس می کردند و بقیه اوقات را فقط در منزل یا حتی هنگامی که سفر می کردند، در تحقیق و مطالعه بودند.
این طبیعی است که با این شرایط می توانستند از لحاظ معنوی گام بردارند. من یادم هست که مرحوم جلال همایی خودشان تعریف می کردند که در شبانه روز فقط ۵ ساعت می خوابید. یک روز آمد دید که جلوی اسمش خط قرمز کشیدند. گفت آقای حریرچی این چیه؟ گفتم استاد یک مقدار حقوق استادها را زیاد کرده اند ولی گفته اند که باید در اینجا تحقیق کنید. مرحوم همایی گفت من که در عمرم در شبانه روز فقط ۵ ساعت می خوابم، این همه کتاب و مقاله نوشته ام تازه فهمیدم که من تمام وقت نبودم! به همین دلیل به من برگشت و گفت این ها دانشگاه را با گودال گلوبندک اشتباه گرفته اند. بهتره شما جوان ها باشید.
زمان آقای جهانشاه صالح بود. با تمام شدت و قوت گفت من این تمام وقتی را قبول ندارم .با تقاضای خودشان بازنشسته شدند که یادم هست این شعر را در اول نامه شان نوشته است: «رسم است که مالکان تحریر آزاد کنند بنده پیر» گفت: که من وقتی که شبانه روز، همه سال های عمر من، برای تحقیق کوتاه است، در اینجا نشستن به چه معناست.؟این یکی از آفت هایی است که این نوع تمام وقتی به آن ضرر زده ، بویژه به رشته های علوم انسانی. چون ممکن است برای نمونه پزشکی ،امکانات تحقیقاتی را که باید در دانشکده داشته باشد و در خانه ندارد اما با وجود بیماران بسیار می تواند تحقیقاتش را بیشتر کند.
او باید همیشه در آزمایشگاه باشد، اما استادان علوم انسانی وضعشان فرق دارد. اغلب ماها یا آن علما کتابخانه های بسیار خوبی داشتند که اغلب هم به دانشگاه تهران هدیه کردند. » فیروز حریرچی با چند دهه سابقه تدریس ، نزدیک به ۲۰۰ عضو هیأت علمی برای دانشگاه های کشور تربیت کرده و از اثرگذاران رشته خود در دانشگاه های کشور بوده است. برایش آرزوی طول عمر و سلامتی داریم.
روحش شاد و یادش گرامی
AWT IMAGE
AWT IMAGE

AWT IMAGEAWT IMAGE


افزودن نظرات:


کد امنیتی را در کادر بنویسید >




journal AWT IMAGE ads ads

آمار سایت

  • بازدید 24 ساعت قبل : 908
  • کاربران حاضر در پایگاه :0
  • مهمانان حاضر در پایگاه :15
  • بازدید کل : 1546579

با کلیک بر روی 1+ سایت انجمن را محبوب کنید